Albanicus Erectus

Virgjil Muci

Më në fund ndodhi ajo çka para disa vitesh do të tingëllonte si futurologji: Serbia mori statusin e vendit kandidat për t’u anëtarësuar në Bashkimin Europian, madje në një kohë kur vendet e Bashkimit janë kapërthyer nga një krizë e rëndë ekonomike, por jo vetëm. Edhe pse është i vetmi vend europian që e shpall hapur partneritetin dhe aleancën e vet strategjike me Rusinë e Putinit; edhe pse është vendi që përgjaku Ballkanin për afro dhjetë vjet, duke u sjellë ndër mend europianëve tmerret e Luftës së Dytë Botërore; edhe pse në gjithë këta vjet ka luajtur fëmijën kapriçioz me Perëndimin dhe sidomos me fqinjët e vet ballkanas, prapëseprapë Serbia mbetet dashnorja e Perëndimit, siç do të shprehej dikur një gazetar i njohur.

Dhe në këtë pikë mbërrijmë në kontrapunktin e pashmangshëm të dy realiteteve të pandryshueshëm gjeopolitikë. Edhe pse kemi qenë dhe mbetemi nxënësi kryeulur i Perëndimit; edhe pse me hir e me pahir erdhëm e u bëmë anëtar të Aleancës së Atlantikut Verior; edhe pse ishim i vetmi vend që nuk u ngatërruam, të paktën drejtpërdrejtë, në sherrin e përgjakshëm ballkanik; edhe pse nuk lamë kënd pa i rokanisur kryet se jemi më të lashtët në Europë e më the e të thashë; edhe pse kemi bërë gjithë ç’na kërkohet nga Vëllezërit e Mëdhenj pa ngritur zërin e pa bërë as gëk, as mëk; edhe pse nuk lëmë rast pa nxjerrë në pah afshin tonë proeuropian, të gjitha gjasat janë të jemi të fundit që do të marrin trenin që të shpije në Europë, if… Dhe për fatin tonë të hidhur kur në këtë tren të mos ketë mbetur tjetër njeri pa hipur. Praktikisht, sot për sot, jemi vetëm ne, Bosnja-Hercegovina dhe Kosova të paftuarit në paradhomën e klubit europian, ndërkohë që fqinjët tanë të afërt e të largët ose janë anëtarësuar, si Bullgaria e Rumania, ose e kanë marrë tanimë ftesën, siç janë Maqedonia, Mal i Zi, pa zënë ngoje Kroacinë që vitin tjetër anëtarësohet.

Mbërritur në këtë pikë, nuk na mbetet gjë tjetër veçse të hedhim një vështrim realist e kritik brenda vetes dhe të këqyrim thellë se çfarë shkon e nuk shkon mes nesh në radhë të parë, si dhe mes nesh e të tjerëve, europianëve në rastin në fjalë, nga ana tjetër.